ÇAVUŞLU

Ankara-Balâ karayoluna yakın olan Çavuşlu, Ankara'ya 50 km. uzaklıktadır. Eski yerleşim yeri olan köyde höyük ve antik malzeme bulunmaktadır. 1899 yılında "Molla Ahmed b. Mustafa"nın yaptırdığı cami zaman içinde yapılan onarımlar sonucu özgün mimari özelliğini kaybetmiştir.

1571 yılı Ankara Tahrir Defteri'nde "Çavuşlu" cemaati "konar-göçer" olarak yaşayan "Karakeçili"ler arasında kayıtlı olup, 28 neferdir. "Türkmân Yörükânı"ndan olan "Çavuşlu" cemaati büyük bir cemaat olup, Anadolu'nun değişik yörelerinde iskan edilmiştir. Bu bölgeler Kayseri, Karaman, Yozgat, Sivas, Mersin, Adana, Maraş, Konya, Nevşehir, Niğde, ve Balkanlardır. Çavuşlu Köyü ise takriben onyedinci yüzyılda kurulmuştur.

Balâ kasabasına bağlı olan Çavuşlu Köyü, 1845 yılında 16 hanedir. Bu hane reisleri Haydar oğlu Ali, Maksud oğlu Ali, Hacı Enbiya oğlu Halil, Emir oğlu Ali, Veli Ali oğlu Hüseyin, Yakub oğlu Ali, Ömer oğlu Dede, ... oğlu İsmail, Hüseyin Usta oğulluğu hizmetkar İsmail, Busallı Koca, Toktemir oğlu Kör Hasan, Latif oğlu Süleyman, Haydar oğlu Mustafa, Kömüklü oğlu Osman, Halil oğlunun oğlu İsmail, Haydar oğlu Ahmed'dir.

Ondokuzuncu yüzyılda Ankara-Kırşehir şosesi köyün yakınından geçtiği için buraya "Yeni Han" yapılır. Bölgeden geçen yabancı seyyahlar bu handa konaklamışlar ve anılarını yazmışlardır.

Verimli arazisinde tarım ve hayvancılık yapılır. Balâ ilçesine bağlı olan Çavuşlu, Çankaya ilçesine bağlanmış ve mahalle statüsü almıştır. 2010 yılında yeniden Balâ ilçesine bağlanmıştır. Yerleşmenin yakınında Jandarma Karakolu bulunmaktadır.

Kaynak: Abdülkerim Erdoğan, Adım Adım Ankara, Ankara Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 2. Baskı, Ankara-2008.