Yayla Köyü, Elma Dağı'nın güneye uzanan sekilerinin Balaban Ovası başlangıcında ve Ankara şehir merkezine (Ulus) 60 km uzaklıkta bir yerleşmedir. Ulaşım Ankara-Balâ karayolu üzerinden yapılır ve karayoluna 9 km mesafededir.
1970'li yıllara kadar Evciler Köyü'nün bir mahallesi iken, ayrı bir tüzel kişilik kazanarak Balâ ilçesine bağlı bir köy olmuş, daha sonra Ankara Büyükşehir mücavir alanı içine alınarak mahalle statüsü verilerek Çankaya ilçesine bağlanmıştır.

Yayla Köyü, zengin jeolojik alanlara sahiptir. Yer bilimcileri tarafından “Evciler Ağılları memeli fosil bulgu yeri” ve “Gökdere memeli fosil bulgu yeri” olarak tanımlanan mevki, günümüzde Yayla Köyü Büyüközün Tepesi’nin 1089 rakımının ortalama 500-750 metre kuzeydoğusunda, Dede Tepesi’nin güneydoğu yamacında, deniz seviyesi üzerinde ortalama 1050-1070 metrede yer almaktadır.

1951, 1957, 1975 ve 1994 yıllarında bölgede yapılan kazılarda Geç Miyosen çökellerinin geniş alanlar kapladığı tespit edilmiştir. Çok sayıda memeli hayvan fosili bulunmuştur.

Köy mezarlığının bulunduğu tepecik, antik çağlara ait bir yerleşme yeridir. Mezar kazılarında antik çağlara ait çanak-çömlek parçaları, seramik büyük tahıl küpleri çıkmaktadır. Bizans döneminde bölgenin iskan gördüğü tahmin edilmektedir. Ayrıca köyün kuzeybatısında bulunan ve sığınma amaçlı olarak kullanılan mağaralar bulunmaktadır. Gökdere Çayı vadisi yamaçlarında da antik yerleşme yerleri görülür.

Yerleşmenin arazisinde kaynak suları sınırlıdır. Koruma altına alınan meşelik sahalar ise her yıl genişlemektedir. Balaban Çayı'na karışan Gökdere Çayı mevsim yağışlarına göre genellikle Mayıs ayından itibaren kurur. Bölgede bulunan önemli mevkilerden bazıları: Dedeninkeh, Çavuştepesi, İğdecik, Öteağıllar, Tekmezar, Kervanyolu, Kumlak, Gölyeri, Büyüköz, Killik, Kuşkonmaz.

Günümüzde mahallede modern aletlerle tarım yapılır. Buğday ve arpa yanında nohut ve ayçiçeği. kavun ve karpuz yetiştirilir. Koyun - keçi ve yerli sığır beslenir.

Kaynak: Abdülkerim Erdoğan, Adım Adım Ankara, Ankara Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 2. Baskı, Ankara-2008.