2009 yılının Ağustos ayında Şeyh Ali Semerkandî hazretlerinin kutsal ve şifalı Sığırcık Suyu kuyusunu ziyaret maksadıyla Eskipazar ilçesi Sadeyaka Köyü’ne gittik. Sadeyaka’da karşılaştığımız yaşlı kişilerden Sığırcık Suyu ve Şeyh Ali Semerkandî hazretleri hakkındaki değişik rivayetleri dinledikten sonra su kuyusunun bulunduğu mevkiye hareket ettik.

Sığırcık Suyu mevkii, köyün doğusunda ve yaklaşık 1,5 km uzaklıkta ve ulaşım yolu toprak köy yolu. Ayrıca Şeyhler (Şıhlar) Mahallesi’nden de bu mevkiye yol olduğunu köylülerden öğrendik. Köyden ayrılarak, toprak ve dar köy yoluna girdik. Sağ tarafımızda düz ve nadasa bırakılmış tarım alanları görülüyor. Sol tarafımız ise köy merası olup, ağaçsız ve meyilli bir tepe yamacı. İleride yaklaşık 30 metre yüksekliğinde bir tepenin yakınında kubbeli bir bina görülüyor. Çok kısa süren yolculuğumuzdan sonra 1025 metre rakımlı Sığırcık Suyu mevkiine geldik.

Yolun solunda, suyu akan bir köy çeşmesi var. Ana gövdesi kesme taşla, olukları ise betonla yapılmış ve kitabesi yok. Sağımızda ise taş duvarla çevrili ve tel örgülü, geniş bir bahçe var. Bahçenin ana giriş kapısı üzerinde “Şeyh Ali Semerkandî (k.s.) Camii” tabelası asılı. Ana giriş kapısından bahçeye girdiğimizde, girişin hemen sağında bay ve bayan abdest alma mekanları ile helâlar bulunuyor.

Betonarme karkas, minaresiz ve kubbeli camiin kapısından içeri girince, ikinci bir kapıdan camiin ibadet mekanına, sola uzanan koridorun sağından da Sığırcık Suyu kuyusunun olduğu mekana giriliyor. Su kuyusu, camiin içinde ve kuzeybatı köşesinde camlı bir bölme ile ayrılmış. Su kuyusunun bulunduğu mekanın taban ve duvarlarına mermer karolar döşenmiş, su kuyusu da camlı bir kafesle koruma altına alınmış.

Sığırcık Suyu’nun kaynağı yaklaşık bir metre kare alanında ve bir metre derinliğinde. Kuyunun etrafı yığma taş ve tabanına mermer parçaları yerleştirilmiş. Kuyuda ki su durgun ve seviyesi yaklaşık yarım metre.

Su kuyudan bir makara sistemine bağlanmış bakraçla alınıyor. Bizde makara kolunu çevirerek bakracı kuyuya saldık ve bakraca dolan suyu yukarı çekerek, bir huni vasıtasıyla suyu bir şişeye doldurduk. Su seviyesinde ise bir azalma görülmedi. Daha sonra bu bölümden çıkarak camiin ibadet mekanına geçtik.

Bizden sonra çok sayıda ziyaretçi geldi. İbadet mekanında minber ve mihrap bulunuyor. Ziyaretçiler bu kısımda namaz kılıyor. Camiden bahçeye çıktığımızda bahçenin güneybatı köşesinde çatılı ve bakımsız bir yapı dikkatimizi çekti. Dikdörtgen planlı yapının kuzey cephesinde bulunan ahşap kapı üzerinde “Sadeyaka Köyü Sığırcıksuyu Mahallesi Camii. Yapılış Tarihi 1890” tabelası asılı. Kapıyı açarak içeriye girdik. Giriş son cemaat yeri dediğimiz bu bölüm, o yıllarda odunluk olarak kullanılmış. Buradan ikinci bir kapı ile ibadet mekanına giriliyor.

Bu mekanın taban ve tavanı ahşap, duvarları ise sıvalı. Ahşap ve sade minberi ile duvara gömülmüş sade mihrabı bulunmaktadır.

Bahçe dışında bulunan köy çeşmesi ile Sığırcık suyunun tadı farklı idi. Ziyaretimizi tamamladıktan sonra geldiğimiz toprak yolun devamı olan yolu kullanarak Şeyhler Mahallesi’ne geldik.

Mahallenin girişinde Roma dönemine ait, beyaz mermerden yapılmış, bir metre çapında ve bir metre yüksekliğindeki taşı mahalle sakinlerine sorduğumuzda, bu taşa “dibek taşı” dediklerini ve nereden getirildiğini bilmediklerini söylediler. Daha sonra Sığırcık Suyu hakkında sohbet ederken bize “su kuyusundan ne kadar su alırsak alalım, kuyudaki su miktarı azalmaz ve su kuyudan da dışarı hiç taşmaz” dediler. Şeyhler Mahallesi Gerede Çayı vadisinin kuzey yamaç düzlüğünde bulunmaktadır.

Günümüzde Çankırı ili Eldivan ilçesi Seydiköy’de türbesi bulunan ve 1117-1270 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Hacı Murad-ı Veli’nin oğullarından Pir Ali Çelebi’nin Sadeyaka Köyü Şıhlar (Şeyhler) Mahallesi’nde bir tekke (zâviye) kurduğu rivayet edilir. Hacı Murad-ı Veli’nin Hacı Bayram-ı Veli hazretlerinin kardeşi olduğu bazı kaynaklarda zikredilir. Hacı Bayram-ı Veli’nin kardeşi Abdal Murad ile Hacı Murad-ı Veli karıştırılır.

Pir Ali Çelebi, bir müddet Şeyhler Mahallesi’nde irşâd faaliyetlerini sürdürdükten sonra Çubuk ilçesi Sele Köyü’ne hicret eder ve burada vefat eder. Sele Köyü’nde günümüzde “Şah Kalender Veli” türbesi bulunmaktadır.

Şeyhler Mahallesi’nden ayrılarak asfalt yolla Hamamlı Köyü’ne geldik. Gerede Çayı vadisi yamacında bulunan Hamamlı Köyü, büyük ve tarihi bir yerleşme. Gerede Çayı ile Çerkeş Çayı, Hamamlı Köyü’nün batısında birleşerek “Soğanlı Çayı” adını alır ve Filyos Çayı ile birleşerek Karadeniz’e dökülür. Gerede Çayı üzerinden geçerek, Ankara-Karabük karayolu ile Çerkeş Çayı vadisini takip edip, Işık Dağı’nı da geçip. Ankara’ya döndük.