AYDIN

Ankara-İstanbul devlet karayolu üzerinde bulunan yerleşme, ilçenin güneydoğusunda ve ilçe merkezine 7 km uzaklıktadır. Karyağdı Dağı’nın kuzey uzantılarının, eğimli etek düzlüğünün yamacında bulunan yerleşme, kahverengi, alüvyol ve kalüvyol topraklara sahip olup, I.nci, III.ncü ve VII.nci sınıf arazisi, sulu ve kuru tarım yapmaya uygundur. Çiçek Dağı ile Karyağdı Dağı yamaç eteklerinden beslenen ve Ova Çayı’na karışan Güvenç Çayı, yerleşmenin yakınından geçer. Günümüzdeki yerinin 500 metre kadar aşağısında bulunan eski köy, 1947 yılı Temmuz ayında yağan şiddetli bir yağmur sonucu, köyün içinden geçen Güvenç Çayı’nın taşmasıyla sular altında kalmış ve bir yıl sonra yeni yerine taşınarak yeniden kurulmuştur. Kumpınar, Güvenç, İmrendi, Emirgazi ve Yazıbeyli köyleri ile komşudur.

“Aydın”, Türkmen Yörük cemaatinin ismi olup, genellikle Adana, Ankara, Aydın, Tarsus, Eskişehir, Karaman, Niğde, Adapazarı, Edirne, Kütahya ve İstanbul bölgesinde iskan edilmiştir. Aydın Köyü adını “Ahi Aydın”dan almıştır. Aydın mezreası Bitik Köyü’nde bulunan “Sungur Seydi Zaviyesi”ne ait olup, padişah beratıyla “Ahî Aydın” oğlu Mustafa’ya verilmiştir.

Sultan II. Bayezıd adına 1486 yılında Amasya Valisi Şehzade Ahmet tarafından Amasya şehir merkezinde; cami, medrese, imaret, türbe, şadırvan ve çeşmeden ibaret bir “külliye” yapılmıştır. Eski adı “Aydıncık”, “Aydıncuk” olan Aydın köyü de, 1530 Tarihli “Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu Defteri”nde Murtazaabad kazasına bağlı “vakıf” köylerden olup, köyün yıllık vergi geliri bu külliyeye vakfedilir.

1530 yılında Aydın Köyü’nde; 37 hane, 6 mücerred (bekar erkek), 1 imam, 1 muhassıl ve 1 sipahizâde bulunmakta olup (yaklaşık 194 kişi), yıllık vergi hasılatı ise 6.787 akçedir. 1571 yılında ise Aydıncık Köyü’nde 103 kişi yaşamakta ve köyün yıllık vergi hasılatı ise 6.787 akçe olup, bu hasılat Amasya’da bulunan Sultan Bayezid Medresesi ve İmareti’ne gönderilmektedir.

1845 yılında ise Aydın Köyü Murtazaabad kazasının İstanos (Zir) nahiyesine bağlı olup, 18 vergi hanesi reisi bulunmaktadır. Köyün en varlıklı kişisi Berber oğlu Hüseyin Efendi’dir. Bu tarihlerde yerleşmede buğday, bağ, bostan, tütün ve pirinç tarlaları ile “çehirlik” (çayır) arazi bulunmaktadır. Büyükbaş hayvan sayısı ise azdır. 1845 yılında köyde vergi veren hane reisleri şunlardır: Berber oğlu Hüseyin (çiftçi) ve Süleyman (hizmetkar), Kara Ali oğlu Satılmış (hizmetkar) ve Ahmed (çiftçi), Kara Musa oğlu Mustafa (çiftçi), Ankara Şehir Kethüdası’nın oğullukları olan Necip, Abdullah ve Salih, Güngörmez oğlu Mehmed, Ahmed Beşe oğlu Mustafa (çiftçi), İmam oğlu Abdülkadir (çiftçi) ve oğlu Mustafa (çiftçi), Çumulu İbrahim (çiftçi), Maden oğlu Ali (çoban), Güngörmez oğlu Gökmen (ırgad), Barıncı oğlu Halil (yetim), Kör Hasan oğlu Süleyman (hizmetkar) ve Kalaycı oğlu Hüseyin (çiftçi).

Cumhuriyet döneminde Ankara-Merkez kazasının Zir nahiyesine bağlanır. Daha sonra sırasıyla Karalar, Bitik ve Kazan nahiyelerine bağlanır. Ankara Merkez kazasına bağlı olan Kazan nahiyesi 1957 yılında Yenimahalle ilçesine bağlanır. 1987 yılında da Kazan nahiyesinin ilçe olması ile birlikte Kazan’a bağlanır. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin kararı ile de mahalleye dönüştürülür. Köyde Ankara şehir merkezinden nakledilmiş bol miktarda Bizans dönemine ait antik mermer parçalar bulunmaktadır 1935 nüfus sayımında 108 olan nüfusu, 1990 yılında en yüksek seviyesi olan 292 kişiye ulaşmıştır. Göç vermeyen yerleşmelerdendir. 2007 adrese dayalı nüfus sayımına göre nüfusu 221 kişidir. Köyde kültür ırkı ve kültür melezi hayvanlar mandıralarda beslenmekte, elde edilen sütler satıcılar tarafından fabrikalara götürülmektedir.

Eski Aydın Köyü yerleşmesinin bulunduğu mevkide kutsal sayılan iki adet “Dede Ağaçları” bulunmaktadır. Geçim kaynağı ve hayvancılıktır. Genelde düz bir arazi yapısına sahip köyde sulama imkanı bulunmadığından arpa, buğday, kavun, karpuz gibi kuru tarım ürünleri yetiştirilmektedir. Günümüzde yerleşmede bulunan sülale isimleri şunlardır: Berberoğulları (Fidantek), İmamoğulları (Erol), Musluoğulları (Özdağ), Mızmızoğulları (Özkan). Karayolu üzerinde dinlenme tesisleri ve akaryakıt istasyonları ile fabrikalar bulunmaktadır. İlköğretim taşımalı olarak Kazan şehir merkezinde yapılmaktadır. İçme suyu ve kanalizasyon şebekesi mevcuttur. Minareli ve iki şerefeli, kubbeli ve şadırvanlı camii vardır. Yemekler ile örf ve adetler diğer köylerle aynıdır.

Kaynak: Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara.