SARIKAVAK

Eski adı ”Saru Ayaklu” ve “Sayrak”tır. Kazan ilçe merkezinin kuzeybatısında, 1688 metre rakımlı Hızır Tepesi’nin güneydoğu düzlüğünün yamacında ve ilçe merkezine 10 km uzaklıkta olup, orman köyü statüsündedir. 1228 metre rakımlı, kahverengi ve kahverengi orman toprak yapısında olan bölgede, orman bakiyesi tüylü meşe ve karaçamlardan oluşan fundalıklar ile yer yer ardıç, ahlat ve alıç ağaçları görülür. Tarım alan çok az ve paçalıdır. Meralarda ise yavşan otu, kekik, geven ve devedikeni görülür. Dutözü, Örencik, Yassıören, Soğucak ve Tekke köyleri ile komşudur.

1530 yılında Saru Ayaklı köyü Vîrâncık ve Yenice köyleri ile birlikte zikredilmekte, bu üç köy toplam 113 hane, 42 mücerred (bekar erkek), 1 fani, yaklaşık 608 nüfuslu ve yıllık vergi hasılatı 11.493 akçedir. Bu köylerin yıllık hasılatı Sultan II. Bayezid’in Amasaya’da bulunan cami ve imaretin vakfına aittir. 1571 yılında da Virancık (Örencik), Yenice ve Saruayaklı köylerinde 210 kişi yaşamakta ve köylerin yıllık geliri olan 11.493 akçe yine Amasya’da bulunan Sultan Bayezid Medresesi ve İmareti vakfına aittir. “Sarıayak”, “Sarıayaklı” (Sarıayaklı) cemaati, Ankara ve Kütahya bölgesinde iskan edilmiştir.

1845 yılında Murtazaabad kazasına bağlı olan olan Sarıayak Köyü 13 hanedir. Köyün varlıklı kişisi İmam oğlu Musa’dır. Bu yıllarda köyde kuru tarım, bağcılık ve hayvancılık yapılmaktadır. 1845 yılında hane reislerinin isimleri ve meslekleri şöyledir: İmam oğlu Musa (çiftçi), Boz Halil oğlu Mehmed (çiftçi) ve Hüseyin (çiftçi). Salih oğlu Salih (çiftçi), Kapkı oğlu Hasan (çiftçi), Satılmış (hizmetkar) ve Ali (çiftçi), Emir oğlu Süleyman (çiftçi) ve Hasan (çiftçi). Kasım oğlu Süleyman (çiftçi), Kara Mustafa oğlu Ahmed (hizmetkar), İsmail oğlu Çoban Mehmed (çoban), Hacı oğlu Çoban Mehmed (çoban). Sarayköy, Cumhuriyet döneminde Ankara-Merkez kazasının Zir nahiyesine bağlanır. Daha sonraki yıllarda Karalar, Bitik ve Kazan nahiyelerine bağlanır. Yenimahalle ilçesine bağlı olan köy, Kazan’ın ilçe olması ile birlikte Kazan’a bağlanır ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin kararıyla da mücavir alan içerisine alınmış, ancak orman köyü statüsünü muhafaza etmiştir. 1935 nüfus sayımında 214 olan nüfusu, 1960 yılında 254 iken, kısıtlı tarım alanları dolayısıyla şehre göç başlar. 2007 yılı adrese dayalı nüfus sayımına göre nüfusu 23 kişidir. Köyün doğusunda, “Dede Çamları” tepesinde iki adet çam ağacı vardır. Bu çam ağaçları bölgenin tahrip edilmiş orman alanı olduğunu gösteren tanıklarıdır. Yağmur duası burada yapılır ve kesilen kurbanların etleri bu ağaçların dalları ile pişirilir. Burada kesilen kurban etlerinin pişirilmesi dışında bu ağaçların dalları asla kesilmez. Geçim kaynağı hayvancılıktır. Besiciliğe yönelik büyükbaş hayvancılık ve Ankara tiftik keçisi yetiştirilmektedir. Kuru tarım alanları azdır. Sülale isimleri: Karamehmetler (Metin), Sarıcılar (Öztürk), Kasımlar (Karataş), Cansızlar (Cantürk), Kaykılar (Özdemir), Kiltanlar (Arıöz) ve Zarılar (Altaş). İlköğretim taşımalı olarak Kazan’da yapılmaktadır.