YASSIÖREN

Eski ismi “Yassıviran” olan yerleşme, ilçenin merkezinin kuzeybatısında, Sinaptepe yakınında ilçe merkezine 4 km uzaklıkta ve 960 metre rakımdadır. Ayaş Dağları’nın doğu yamaçlarının Akıncı Ovası’na uzanan yüksek düzlüklerini yaran derelerin birkinti konisi üzerinde bulunan yerleşme, kahverengi toprak yapısına sahip, arazisi I.nci ve IV.ncü sınıftır. Günümüzde arazinin büyük bir kısmı Kazan şehir merkezi içinde kalmış ve konut alanı olarak kullanılmaktadır. İlçe merkezi, Yazıbeyli, İymir, Soğucak, Sarıayak ve Örencik Köyü ile komşudur.

Yassıören-Örencik arasında bulunan “Sinaptepe”de yapılan kazı çalışmalarında onmilyon yıl öncesine ait hayvan fosillerine rastlanmıştır. Yassıören civarı antik çağlarda iskan bölgesi olmuş, Kilise mevkii ören yeri, Maruf mevkiinde ki sığınma amaçlı yapılmış mağralar, çeşme, su kanalları, çevrede bulunan mermer ve andezit parçalar, yaşanmış dönemlerin günümüze kadar gelen mirasıdır. Yerleşme içinde bulunan “Aynalıpınar” (Kocapınar) çeşmesi düzgün andezit bloklarla yapılmış ve yapım tarihi bilinmemektedir. Çeşmeye yaklaşık 1 km mesafede ki su kaynaklarına kadar, yaklaşık 8 metre toprak altında, 1 metre eninde ve 1.80 metre yüksekliğinde taş örgü sistemi ile üstü kapalı kanal yapılmış, çeşme ile kaynak arasında da dört adet dikdörtgen ve sıvasız taş örgülü tahliye bacaları bulunmaktadır.

1463 yılında Mürted Ova’ya bağlı “Yassı Viran Mezreası” bulunmaktadır. 1530 yılında ise Yassıviran Mezreası Köy yerleşmesi haline gelmiş ve Murtazaabad kazasına bağlıdır. 1530 yılında Yassı-Viran Köyü’nün yıllık hasılatı olan 7.704 akçe, Fatih Sultan Mehmed Han’ın oğlu Sultan Bayezid’in Amasya’da yaptırdığı mescid ve imaretinin giderlerine vakfedilmiştir. Bu tarihlerde Yassı-Virân Köyü, 43 hane, 19 mücerred (bekar erkek), 1 imam ve 1 fani (ihtiyar) olup, takriben 236 nüfusludur.

1571 yılında Yassıviran (Yassıören) Köyü’nde 109 kişi yaşamakta ve köyün yıllık geliri olan 7.704 akçe olup, bu hasılat Amasya’da bulunan Sultan II. Bayezid Medresesi ve İmareti’ne vakfedilmiştir.

1604 yılındave Sultan Birinci Ahmed zamanında, Anadolu’da devlete karşı isyan hareketlerini başlatan “Celali” reislerinden Kalender oğlu Mehmet Bey, Yassı-Viran köyünde doğmuştur.

1845 yılında Cumhuriyet döneminde Ankara Merkez kazası Zir nahiyesine bağlanan köy, 1928 yılında Ankara-Merkez kazası Karalar nahiyesine bağlanır.

1935 yılında 385 olan köyün nüfusu, 1945 yılında 466, 1960 yılında 573 kişi iken, 1961 yılında Kazan Köyünün bucak merkezi olması ile birlikte köyden bucak merkezine göç başlar. Kazan bucak merkezinde belediye teşkilatı kurulması için 1970 yılında, köyden bucak merkezine yoğun göç olur ve 1970 yılında 212 kişiye düşer. 1971 yılında Kazan Belediyesi kurulur. Daha sonraki yıllarda köyden Ankara şehir merkezine, özellikle Yenimahalle-Şentepe’ye yerleşirler.

Yenimahalle ilçesine bağlı bir köy iken, Kazan’ın ilçe olması ile birlikte Kazan’a bağlanmıştır. 1990 yılında köyün nüfusu 253 kişidir. 1990 yılından itibaren Kazan merkezine göç başlar. Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi’nin kararı ile mücavir alan içerisine alınmış, ancak orman köyü statüsünü muhafaza etmiştir. 2007 adrese dayalı nüfus sayımına göre nüfusu 123 kişidir.

Kurtboğazı Barajı’ndan gelen ve DSİ tarafından yapılan sulama kanalları ile Yassıören köyünün tarım arazileri sulanmakta iken küresel ısınma ve mevsimsel yağışlar dolayısıyla kanallardan su verilmediği için sulu tarım yapılmamaktadır. Kezbanpınarı çeşmesi, Sinaptepe, Maruftepe, Taşağıltepe, Kayaaltıtepe. Gavurtepe, Çabuluk, Karaçalı, Doyun, Kızılcakamış, Küçüktepe, Karamızrak, Yılbantyolu, Halkavunüstü ve Patlak çevrede bulunan önemli mevkilerdir.

Yerleşem içinde üç adet Osmanlı döneminde yapılmış çeşme bulunmaktadır. Çeşmelerin yapımında devşirme malzeme ve andezit taşı kullanılmıştır. Çeşmenin birinde yıpranmış kitabe üzerinde “1232 (1817)” tarihi ile okunamayan yazı bulunmaktadır. Geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Arpa, buğday, kavun-karpuz, sulama kanallarından su dağıtımına bağlı olarak şekerpancarı, fasulye yetiştirilir. Geçmiş yıllarda köyde 22 adet tavuk kümesi bulunurken, ticari pazarı daraldığından dolayı günümüzde 4-5 adet kümes kalmıştır. Son yıllarda tarım, hayvancılık ve tavukçuluk terkedilmiş, şehre göç başlamış ve köyde 25-30 hane oturmaktadır.

Günümüzde köyde bulunan sülale isimleri şunlardır: Sarıcıgiller (Sarıca), Abacılar (Abacı), Karamemetler (Karataş), Karahüseyingiller (Aydın), Veligiller (Kuruçay), Cazıgiller (Yılmazer), Kelseferler (Yılmaz), Azgıngiller (Ünal), Kocaülfetler (Altındağ), Hacıkuşgil (Vural), Akıllınınyaşargil (Nazlıay) ve Kocaahmetgil (Ertürk). İlköğretim taşımalı olarak Kazan’da yapılmaktadır. İçme suyu ve kanalizasyon şebekesi ise yapılmaktadır. Ulaşım yolu asfalttır. Eski cami onarım görmüştür. Çok amaçlı köy konağı bulunmaktadır. Köyün kendine özgü geleneksel yemeği ve örfü yoktur. Bölgesel yemekler ile örf ve adetler hakimdir.

Kaynak: Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kazan, Kazan Belediyesi Yayınları, Ankara, 2009.