AKÇAÖREN

Eski adı “Ağcaviran” ve “Akçaviran” olan köy, “Dalaksuyu Akçaören” olarak ta tanınmaktadır. İlçenin güneybatısında ve Güdül ilçesi ile sınırdır. 1135 metre rakımlı ve ilçe merkezine 51 km. uzaklıktadır. Köy ismini bulunduğu arazinin yapısından ve ören yerinden almıştır. Ankara’da “Akçaören” adını alan köy sayısı fazladır. Kazan/Akçaören, Sincan/Akçaören ve Güdül/Akçaören gibi. Özçaltı (Güdül), Meyvebükü (Güdül), Kırkırca ve Örencik köyleri ile komşudur.

Örencik köyü sınırına yakın Dalaksuyu mevkiinde orman bakiyesi çam koruluğu görülür. Arazisinin jeolojik özellikleri çeşitlilik gösterir. Yamaç yerleşmesi olan köy, Kirmir Çayı’na karışan ve mevsim yağışlarına bağlı akarsu yatağına yakın olup, dere yamaçlarında meşe, ahlat ve çalı türü ağaçlar görülür.

Kaplanlı (Dede) Deresi’nde kaya-mağaralar, Turnalı Köyü’ne yakın Asar Deresi’ne hakim “Asar kale”, “Dalaksuyu” mevkiinde bulunan eski mezarlıklar antik çağların izlerinin taşır.

Türklerin ilk iskan yerlerinden olan yerleşme, 1463 yılında Yaban Ovası nahiyesine bağlı ve 28 hanedir. 1523-30 yıllarında 13 hane iken 1572 yılında 17 haneye yükselir. Belgelerden bölgede 1572 yıllarında pamuk yetiştirildiğini öğreniyoruz.

1830 yılında 26 vergi hanesi ve 70 nüfusu olan köy, 1840 yılında 15 hanedir.  1960 yılında 363, 1990 yılında 94 olan nüfus, hızlı göçten dolayı azalır ve 2007 yılında nüfusu 25 kişiye düşer.

Zaman içinde eski köy camii yıkılır ve yerine yenisi yapılır. Hasan oğlu Osman Efendi, 1906 yılında bu cami için para vakfı yapar. Ayrıca Gökmen oğlu Mustafa Efendi’de bu camiye 2.000 kuruş vakfeder. Kesme taştan yapılan bu cami onarım görmüş ve sonradan minare yapılmıştır. Çok amaçlı güzel bir köy konağı, kesme taştan yapılmış çeşmeleri ile toprak damlı ve çatılı eski evleri mevcuttur.

Taşlık ve engebeli araziye sahip olan köyde azda olsa tarım yapılır. Büyükbaş hayvancılık yapılan yerleşmede bakımlı üzüm bağları vardır.[1]

[1] Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, E: 2/4, 64, 606, E: 2/4, 796.; Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kızılcahamam-Çamlıdere, Esyav Yayınları, Ankara, 2010.