İlçe merkezinin doğusunda, 1899 metre rakımlı Hodulca Tepesi’nin kuzeybatı tarafında, Çanlı Deresi vadisine açılan dere yamacındadır. Yukarıbayır ve Aşağıbayır adında iki yerleşmesi bulunmakta olup, muhtarlık Aşağıbayırköy’dedir. İki yerleşme aynı güzergah üzerinde ve arasında 2 km mesafe vardır. Aşağıbayırköy, Ankara-İstanbul karayoluna 10 km, ilçe merkezine ise 17 km uzaklıktadır. Ayrıca Çanlı Deresi vadisinden geçen Yıldırım bölgesi köy yolu ağından da ulaşım mevcut olup, ilçe merkezine 10 km mesafededir.

Aşağıçanlı, Akçakese, Kırköy, Başören, Balcılar, Yıldırımören, Çukurca ve Aksak köyleri ile komşudur.

Hodulca, Ekmeasarı, Güneykıran, Kaletepe, Öreniçi, Buğdaylıdere, Köprüdere ve Dedenindoruk bölgede bulunan önemli mevkilerdir. Kaynak suları yönünden zengin olan bölgede geçmiş yıllarda çok sayıda su değirmeninin olduğu nakledilir. Adından da anlaşılacağı üzere bölgenin arazisi yüksek ve alçak plato yamaçlarından ve küçük düzlüklerden meydana geldiği için mevcut ağaç türleri çeşitlidir.

Armut, ceviz, vişne, erik, kayısı, ceviz, iğde, alıç, çam, kavak türleri, ardıç, gürgen, meşe, kuşburnu ve karamuk ağaçları görülür. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında Çanlı Deresi vadisi doğal renklerin buluştuğu bir mekan olur. Arazi düz olmadığı için ihtiyaca göre sığır beslenir.

Bölgede arkeolojik yüzey araştırması yapılmadığı için Öreniçi mevkiinde yerleşme yeri bulunmaktadır. Ayrıca Aşağıbayırköy yerleşmesi içinde bir çeşme duvarında civardan getirilmiş antik andezit taşlar bulunmaktadır. Bu taşlarda yılan, çam ve güneş figürleri vardır.

Türklerin ilk iskan yerlerinden olan yerleşme 1463 yılında “Binari İli”ne (Çubuk) bağlı ve 28 hanedir. 1530 yılında Çubuk kazasına bağlı olan Bayır köyü, 8 hane, 4 mücerred, yaklaşık 44 nüfuslu ve yıllık geliri 1.199 akçe olup, sipahi tımarıdır. 1572 yılında ise 25 haneye çıkar. Daha sonraki yıllarda Şorba kazasına bağlanan Bayır köyü 1840 yılında 23 hanedir.

1900 yılında Bayır Köyü’nde ahalinin yaptırdığı bir medrese bulunmakta ve bu medresede müderris Kerim Efendi tarafından 80 öğrenciye eğitim verilmektedir. Ayrıca bu medresede Bayır Köyü’nden Mustafa Hoca, Tahir Hoca ve Yusuf Hoca gibi müderrisler ders verir, çok sayıda din alimi yetişir. Günümüzde medresenin yerine eğitime kapalı olan ilköğretim okulu yapılmıştır.