ÇIRPAN

Ayaş Dağlarının batı yamacında, Hızır Tepe yamaçlarından beslenen ve İlhan Çayı’nın yan kolu olan akarsu vadisinde, Kazan ilçe sınırına yakın olan yerleşme 1170 metre rakımdadır. İlçe merkezine 46 km uzaklıktadır.

Alibey, Gölköy, Çatla(Kazan), Tekke(Kazan), Sarılar(Kazan) ve Sarıayak(Kazan) köyleri ile komşudur. Orman bakiyesi korulukların bulunduğu bölgede akarsu boylarında kavak, söğüt ve bahçeler bulunmaktadır. Taban suyu yönünden zengindir.

Çırpan kelimesi sulama işinde kullanılan suyun devamlı ve düzenli akmasını sağlayan su yollarını idare eden memur; bataklık; sarp dağlarla çevrili vadi; tırpan; sarılığın tedavisinde kullanılan bir alet; çocukların kuş vurmak için kullandıkları sapan; kavgacı, geçimsiz (kimse) alamlarında kullanılmaktadır.

“Çırpan”, “Çırpanlı” cemaati Yörükan taifesinden olup, genellikle Mersin ve Adana bölgesinde iskan edilmiştir. Bölge ulaşım yolu güzergahı üzerinde bulunan yerleşme Osmanlı belgelerinde “Turasan Bey Memleketi”ne yakın ve Yabanovası köylerindendir. 1463 yılında 23 hane ve yaklaşık 115 nüfuslu olan Çırpan, 1530 yılında sipahi tımarı köylerinden, 17 hane, 4 mücerred, 89 nüfuslu ve yıllık hasılatı 1.220 akçedir. 1571 yılında ise 21 hanedir.

1840 yılında Yabanabad kazasına bağlı olan Çırpan köyü Çatla köyü ile birlikte yazılmış, sipahi köylerinden ve 10 hanedir.

Dikdörtgen planlı, kesme taştan yapılmış, ahşap tavanlı ve minareli, giriş kapısı üzerinde 1305 hicri/1887 miladi tarihi yazılı bir cami bulunmaktadır. Ayrıca Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde “Çırpan maa Çaltı köyünde Raşit Efendi Camii için Ahmed Memduh tarafından nukudu (para) vakfı” kaydı bulunmaktadır. Yerleşmede geleneksel mimari özelliğini koruyan yapılar bulunmaktadır.

1926 yılında Yabanabad kazası merkez nahiyesine bağlı olan Çırpan, 1960 yılında 311 nüfuslu, 1990 yılında ise 235 kişiye düşer. 2007 adrese dayalı nüfus sayımında köyde 93 kişi oturmaktadır. Bölgede sığır besiciliği ve tarım yapılmaktadır.

Kaynak: Abdülkerim Erdoğan, Geçmişten Günümüze Kızılcahamam ve Çamlıdere, Esyav Yayınları, Ankara, 2010.