|
Çile Dağı’nın kuzey yamaç eteklerinde, ilçe merkezine 38 km uzaklıktadır. Sinanlı Beldesi (Ayaş), Oltan Beldesi (Ayaş), Hıdırşeyh, Sarıoba, Karaahmet, Girmeç ve Bacı köyleri ile komşudur. Dere içi yerleşmedir.
Çile Dağı’nın yamaç eteğinde ve Ankara Çayı vadisine hakim olan bölge iskana ve savunmaya elverişli olduğu için ilk yerleşme yerlerindendir. Ankara Çayı yakınında iki höyük, Poyrazbeli mevkiinde Galatlar dönemine ait antik gözetleme kulesi, Kilise mevkiinde düz yerleşme, eski “Demirci” Köyü yerleşmesi, Yuvakır mevkii yerleşmesi, Alandüzlüğü mevkii yerleşmesi, Hamamboğazı mevkiinde eski “Dereköy” yerleşmesi bulunmaktadır. Ayrıca Hamam mevkiinde de “ılıca” suyu bulunmaktadır.
Türklerin Ankara civarında ilk iskan edildiği köylerden olan Güreş, Osmanlı döneminde “Uluyol” denilen ve Beypazarı’ndan İstanbul’a giden güzergah üzerinde olup, 1530 yılında Bacı kazasına bağlı 63 haneli, 28 bekar erkeği (346 kişi) ve yıllık 3000 akçe vergi veren, kadrolu imamı ve camii olan büyük bir köydür. Ayrıca “Alan mezrası” bulunmakta ve 526 akçe vergi vermektedir. Aynı bölgede “Kabal” Köyü vardır ve 2 hanedir. Bu köyün yıllık vergisi 2500 akçedir. Günümüzde köyde “Kabal Dede” ziyaretgahı vardır. Köy camiinin bakımı, görev yapan imam ve müezzin maaşı için 1530 yılında 5000 akçe para vakfedilmiştir. Vakıf belgelerinde Güreş Köyü yakınında “Zilne” Köyü adı geçmektedir.
Günümüzde köyde Civelekler, Cıvıklar, Keçeliler, Balıkçılar, Cantürkler, Aktürkler, Ömerağalar ve Ebeninuşakları sülalelerine mensup aileler bulunur. Zaman içinde köye Beypazarı-Yoğunpelit Köyünden, Bacı ve Beyobası’ndan aileler yerleşmiştir.
Kuru ve sulu tarım yapılan yörede buğday, arpa, ay çiçeği, pancar, soğan ve bostan (kavun-karpuz), ekimi yapılır. Göçmen işçi çalıştırılır. Ayrıca küçük ve büyükbaş hayvan besiciliği yapılır. Çile Dağı yamaçlarında meşe ve türü ağaçlar görülür. Çile Dağı’nda tavşan, keklik ve yaban domuzu avı yapılır.
İlköğretim taşımalı olarak Temelli Beldesi’nde yapılmaktadır. 1926 yılında 328 nüslu olan yerleşme, 1975 yılında 563 nüfuslu iken 2000 yılında 280 nüfusa düşmüştür. Ulaşım yolları asfalttır.
|
