|
HACITUĞRUL
Çile Dağı’nın güney yamaç eteklerinde, ilçenin kuzeydoğusunda bulunan köy, Ankara-Polatlı karayoluna 5 km, ilçe merkezine ise 25 km uzaklıktadır. Gedikli, Yağmurbaba, Şabanözü, Karaahmed, Poyraz ve Avşar köyleri ile komşudur.
Tarihi Kral Yolu ve Roma yolu üzerinde bulunan bölgede tümülüs ve “Karahöyük”, “Çeltikhöyük” ve “Hisarhöyük" bulunmaktadır. Ayrıca Kuşdoğan mevkii yerleşmesi vardır.
Hacı Tuğrul Türbesi yakınında da düz yerleşme bulunmaktadır. Tümülüste yaılan kazılarda çıkarılan antik malzemeler Gordion Müzesi’nde teşhir edilmektedir. Kırklar mevkiinde bulunan mağaraların ise girişi kapalıdır.
Anadolu Selçukluları döneminde Ankara’ya gelip yerleşen “Türkmen Baba”larından “Hacı Tuğrul Baba”nın türbesi, zaviyesi ve imareti kalıntıları vardır. Hacı Tuğrul Türbesi kapısı üzerinde bulunan Arapça kitâbede:
“Tesaddî bi i’mâretiha şemrâh-ı şecerat’il-fakir Şeyh Paşa bin Ahmed Paşa bin Mahmûd Seydi bin Hacî Tuğrul Bâbâ nûrullah kabreh. Fî evâsıt-ı receb’il-mücerreb lisene selase ve tis’în ve seb’a mietin ve’l-hamdü lillâhi vahdeh (20 Recep 793/9 Ekim 1391)” ibaresi yazılıdır. "Hızırnâme" isimli eserde Tuğrul Baba'nın "rical'ül-gayb"dan olduğu zikredilir.
Kitabeye göre Hacı Tuğrul Baba evladından Şeyh Paşa’nın bu zaviyeye 793/1391 yılında bir imaret yaptırdığı anlaşılmaktadır. Ankara şehir merkezinde bulunan "Taceddin Veli Dergahı"da Şeyh Paşa Zaviyesi'nin yerine Taceddinzade Mustafa Efendi tarafından yaptırılmıştır.
Hacı Tuğrul Baba zaviyesi ve imareti tamamen yıkılmış, türbesi ise maalesef yıkılmak üzere ve defineciler tarafından türbe içi kazılmış, talan edilmiş, pencetre alınlık mermerleri kırılmıştır. 2009 yılında Hacı Tuğrul Baba Türbesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce onarım proğramına alınmıştır.
Bölge, Osmanlı döneminde kervanların kullandığı “Uluyol” güzergahı üzerinde bulunmaktadır. 1530 yılı Tapu Tahrir Defteri’nde Bacı kazasına bağlı Hacı Tuğrul Köyü 39 hane, 20 bekar erkek, 1 imam 13 ve yıllık vergi geliri 5.334 akçedir. Geliri de “Hacı Tuğrul Zaviyesi”ne aittir.
Ayrıca aynı bölgede Karaöyük Köyü ve mezrası vardır. Buranın yıllık geliri olan 500 akçe ise Şabanözü Köyü’nde bulunan “Muallimhane” için Hunze Hatun tarafından vakfedilir.
Hacıtuğrul Köyü’nde Osmanlı döneminde yapılmış cami ve çeşmeler bulunmaktadır. Hacıtuğrul Köyü Camii 1322 (1904) yılında köy sakinlerinden Hacı İsmail, Ömer ve Ahmed’in delaletleriyle onarılmıştır. Taş duvarlı, minareli, ahşap tavanlı olan caminin batı duvarında bulunan pencere üzerinde “Menba-ı feyzi Hüda bu kapıdır bil zahida, 1322 (1904)” ibaresi hakkedilmiştir. Teksirli Seyyid Ahmed Ağa’nın hanımı ile Hacı Mudtafa Ağa’nın yaptırdığı çeşme iki çeşme bulunmaktadır.
Zir nahiyesine bağlı olan köy, 1926 yılında Polatlı’ya bağlanmıştır. 1926 yılında 90 haneli ve 442 nüfuslu olan köyde 2 hane (2 kadın, 4 erkek) Müslim kıptidir. 1975 yılında 325 nüfuslu olan yerleşme 2000 yılında 61 hane ve 199 nüfusludur.
Muhtar evi, eski köy konağı ve köy vardır. Ayrıca Karahöyük yerleşmesi vardır. Kalkınma kooperatifi bulunan köyde kuru tarım ve sığır besiciliği yapılır. Buğday, arpa, ayçiçeği ve bostan (kavu-karpuz) ekilir. Meyve bahçeleri ile meşhur olan yörede dut, elma, armut, kayısı, kiraz, erik, vişne, fındık, şeftali, nar, ceviz ve ıhlamur yetişmektedir. Çile Dağı yamaçlarında Meşe, ahlat ve alıç görülür. Türkmen geleneğinin hakim olduğu köyde günlük olarak bazlama yenir.
Kaynak: Tarih İçinde Polatlı, Manevi Mimarları ile Ankara.
|
