|
İlçenin doğusunda, Budumkalesi Tepesi’nin güneydoğu yamacında bulunan köy, Polatlı-Haymana yoluna 13 km, ilçe merkezine ise 20 km uzaklıktadır. Türkhöyük (Haymana), Yaylabeyi (Haymana), Babayakup, Eskiköseler, Taşpınar, Kızıcakışla ve Karakaya köyleri ile komşudur.
İlk yerleşmelerden olan köyün kuzeybatısında antik “Budum kalesi” kalıntıları vardır. Köy içinde Satılmış Kalaycı’ya ait bahçeden Roma dönemi bir villaya ait 6,6x7,7 metre ölçülerinde mozaik çıkmıştır. 1999 yılında bu mozaik Polatlı Gordion Müzesi’ne taşınmış ve bahçede sergilenmektedir. Köy içinde bulunan yer altı mağaranın kapısı çökme sonucu kapanmıştır. Anlatılanlara göre üç koridoru ve odaları bulunmaktadır. Harmanyeri mevkiinde Roma ve Bizans dönemi düz yerleşme yeri ile köy içinde çok sayıda mermer parçalar bulunmaktadır.
Kayabaşı Köyü ahalisi "Şeyhbizinli" aşiretine mensuptur. Irak'ın Bazeyan bölgesi, Muş, Malazgirt, Varto, Elazığ, Palu, Erzincan, Gümüşhane, Bayburt ve Diyarbakır yöresinde iskan edilen, “Şeyhbizinli", "Şeyh Bozanlü", "Şeyh Bozanlü", "Şeyh Buzunlu", "Şeyhbızınlı" olarak anılan bu aşiret; 1514 yılında, reisleri Şeyh Hüseyin önderliğinde kalabalık bir şekilde Ankara civarına, özellikle Haymana mıntıkasına yerleşmişlerdir. Haymana’da 29 köy bu aşiret mensubudur. Dereköy, Mandıra, Durutlar, Kayabaşı köyleri "Kerküklü" adıyla anılırlar. Şeyhbizinli aşiretinin, İmam Muhammed el-Bakır, Zeyn-el Abidin ve Şeyh Selahaddin sülalesinden oldukları bazı kaynaklarda belirtilir.
Yerleşmede “Türbe” denilen ziyeret yerinde üç mezar bulunmaktadır. Eski camisi bulunan yerleşmede yeni cami 1984 yılında yapılmıştır.
Haymana’ya bağlı olan köy, 1926 yılında 32 haneli ve 209 nüfusyla Polatlı’ya bağlanır. Oldukça kayalık ve taşlık bir dere yatağında bulunan köyde havyacılık ve kuru tarım yapılmaktadır. Topallar, Hacıhasanlar, Mercanlar, Acallar, Bekar Ahmet ve Vizolar kabileleri bulunan köy, dışarıya hızlı göç vermektedir. 1975 yılında 457 nüfuslu iken, 2000 yılında 76 haneli ve 136 nüfusludur.
|
