Alacaatlı mahallesi, ilçe merkezinin güneybatısında, Ankara iline 20 km, Yenimahalle ilçe merkezine 18 km uzaklıkta dere içi bir yerleşmedir. 1300 metre rakımlı Kartal Tepe yamaçlarından beslenen Karaağaç deresi, Kaletepe mevkiinde Eşkincek deresi suyu ile birleşerek Alacaatlı mahallesinin içinden geçerek ve Dolay (Kepir) deresininde sularını alarak, Behiçbey Tren İstasyonu yakınlarında Ankara Çayı’na karışır. Dere yatağında “Alacaatlı” ve “Kavaklık” Mesire alanları ile bahçeler bulunmaktadır. Bölge arazisi “Alacaatlı formasyonu” adıyla tanımlanan jeolojik özelliklere sahiptir. Alacaatlı Formasyonu, yer yer alüvyal çökeller kısmen de yapay dolgudan oluşur. Yüzeylenen Jura yaşlı Alacaatlı formasyonu tümüyle ayrışmış ve killeşmiş marn, kiltaşı, kumtaşı, çakıltaşı aratabakaları ve yer yer kum-çakıl seviyelerinden meydana gelir. Formasyonun önemli bir bölümünü oluşturan Pliyosen yaşlı Ankara Kili, kırmızı, kahverengi, bej renkli, fisürlü, kireç konkresyonlu, yer yer kum-çakıl mercek ve seviyeleri içeren, düşük ile yüksek plastisiteli, çok katı-sert siltli kil ve çakıllı kumlu kil özelliğindedir.
Bölge arazisi mevsim yağışlarına bağlı akan dereler ile tepelerden meydana gelir. Akarsu vadilerinde taban suyu zengindir. Geçmiş zamanlarda vadi yamaçları ve düzlüklerinde tüylü meşe koruluklukları oldukça yaygın iken yeni şehirleşmenin getirdiği olumsuz yapılaşma ve taş ocakları bu korulukları tehdit eder durumdadır.
İncek mahallesi Göllü mevkiinden beslenen Eşkincek deresi vadi yamacında Atatürk Orman Çiftliği arazisinde kullanılan “Kırkgöz” su kaynağı bulunmaktadır.
Doğal güzelliklere sahip akarsu vadileri günümüzde doğal yapısını tamamen kaybetmiş bir durumdadır. Bölgede bulunan hakim bitki örtüsü tüylü meşe, ahlat, iğde, kavak, söğüt, kuşburnu, ardıç ve alıçtır.

Yediler tepesi, Kanlı dere, Yağan dere, Akkaya, Çatalarkaç, Sivri, Elmalık tepeleri, Fırınkaya, Kozlu dere, Topaktaş tepe, Kale tepe, Çakırlar deresi, Kudret kuyuları ve Başağaç tepesi bölgede bulunan önemli mevkilerdir.
Eşkincek ve Çakırlar derelerinin vadi yamaçlarında işletilmekte olan taş ocakları bulunmaktadır. Dolay (Kepir) deresi civarı ise tarım alanıdır.
Geçmiş yıllarda bölgede bulunan üzüm bağlarından ve “elmalık” adıyla anılan meyvelik alanlar harap olmuş, yeni yapılaşmaya açılmış ve sadece adı kalmıştır.
Dodurga Boğazı yakınında bulunan “Hisartepe”nin batı yamacında Bizans dönemine ait seramik parçaları bulunmuştur.
“Alacaatlı (Alacaatlu)” cemaati, Türkmen yörüklerinden olup, yoğun olarak Tokat, Adana, Kütahya, Aydın, Isparta ve Balıkesir vilayetlerine yerleşmiştir. Ankara bölgesinde ise ilk olarak Çubukabad kazası ve Ankara Merkez-Kasaba nahiyesine yerleşir.
1463 yılında Alacaatlu, Ankara merkez Kasaba nahiyesine bağlı olup, Türkmen yörük kabileleri iskan edilir. Bölge de genellikle Karakeçili aşiretine mensup “Azizbeylü” cemaatleri çoğunluktadır.
1530 yılı Ankara Tahrir Defteri’nde Ankara’da bir zemin-i bostanlık ile Kameruddin Mezrası ve Alacaatlu Mezrası’nda bir su değirmeni Kameruddin Hanigahı vakfına ait olup, bunların yıllık geliri toplam 1.976 akçedir. Kameruddin Hanigâhı, Ankara şehir merkezi Bendderesi semtinde bulunan ve günümüze kadar ulaşmamıştır. Hanigâh, tekke anlamına gelmekte ve  genellikle konaklama için kullanılmaktadır.
XVI. yüzyılın ilk yarısında, 1555 yılının Mart ayında, Kanuni Sultan Süleyman zamanında, Alman seyyah H. Dernschwam, İstanbul’dan çıkar ve Sivrihisar yolunu takip ederek Ankara’ya gelir. Seyyah Şeyhali köyünden Kutulin (Çayyolu)e, buradanda Ankara’ya geçer. Osmanlı döneminde Sivrihisar yolu bölgeden geçer.
Alacatlı, zaman içinde Ankara Merkez ve Zir kazalarına bağlanır. “Mumcuoğlu Çakırlar” adıyla da anılır.

1845 yılında Zir nahiyesine bağlı olan Mumcuoğlu Çakırlar (Alacaatlı) karyesi (köyü)nde vergi veren 15 hane reisi bulunmaktadır. Temettuat Defteri kayıtlarına göre köyde varlıklı kişler Şaban oğlu Hüseyin ve Osman’dır. Köyde bulunan arazilerin sahipleri ise Ankara şehir merkezinde oturmaktadır. Kayıtlarda at, manda, öküz, merkep, keçi, koyun, kuzu ve oğlak bulunmaktadır. Ayrıca köyde görevli imam bulunmamaktadır.
Çanakkale Muharebelerinde Alacaatlı köyünden, 1300 doğumlu ve piyade er. Tataroğlu Seyid Ali Berdari lakaplı İbrahim oğlu Bekir, 07 Mart 1915 tarihinde Gelibolu-Arıburnu muharebelerinde, 1291 doğumlu ve piyade er, Emir Hüseyin oğlu Hacı, 1915 yılı Ağustos ayında Çanakkale’de şehit olurlar.
Alacaatlı köyü Cumhuriyet’in ilanından sonra Ankara Merkez kazası Merkez nahiyesine bağlanır. Alacaatlı’ya zaman içinde Çankırı, Sivas, Yozgat illeri ile Polatlı, Kazan ve Çubuk ilçelerinden aileler gelerek yerleşir. Anadolu TEM otoyoluna ve Ankara-Eskişehir karayoluna yakın olan yerleşme toplu alanı sahası içinde olup, köy özelliğini hem kültürel, hemde geleneksel yapı olarak kaybetmiştir. Verimli tarım arazileri konut alanı olarak kullanılmaya başlanmış ve mevcut alanlarda da buğday ve arpa ekimi yapılmaktadır. Hayvancılık yapılmamaktadır.
Alacatlı’da Ankara geleneksel yemek kültürü ve ile örf ve adetleri hakimdir.
Yerleşmenin bilinen ilk sülalesi “Efendiler” (Yağızatlı) dir. Ayrıca Kocamehmetler, Tekmehmetler, Hacıömerler, Arifler, Necipler, Topalağalar, Hızırınuşağı, Emirhüseyinler, Köçekçiler, Şahismailler, Çolakahmetuşağı, Değirmenciler, Cingilliler, Türkmenler, Tatar Ayaslanlar gibi sülalelere mensup aileler bulunmaktadır.
Yerleşmede bulunan cami 1970 li yıllarda yapılmıştır. İlköğretimokulu, Sağlık ocağı ve sağlık evi, Ptt acentası bulunmaktadır. Ayrıca Özel Aydın Anadolu Koleji, turizm amaçlı tesisler ile ticari amaçlı işletmeler vardır. İçme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi mevcuttur.
Alacaatlı Mahallesi güneyine 5000 hanelik toplu konut, batısına Yaşamkent Kooperatifler Toğluluğu, kuzeyine Konutkent, doğusuna ise Erdemkent, Gama sitesi, Yıldız88 gibi büyük ölçüde nüfus barındıran yapılar inşaa edilmekte ve yakınından Türkkonut Bulvarı geçmektedir.