Ankara şehir merkezine uzaklığı 5 km., 2000 Yılı Genel Nüfus Sayımına göre nüfusu 553.344’dür. Ankara’nın merkez ilçelerinden olan Yenimahalle’nin doğusunda Altındağ ve Çankaya, güneyinde Gölbaşı ve Polatlı, batısında Etimesgut ve Sincan, kuzeyinde Kazan, kuzeydoğusunda Keçiören ilçeleri bulunmaktadır. Yüzölçümü 419 km2. İlçe sınırları içerisinde bulunan bulunan bazı bölgeler ilk yerleşme birimleri olup, bu birimlerde bulunan arkeolojik yerlerin bazıları ise şunlardır: İvedik Köyü’nde “Ak Höyük”, Yuva Köyü’nde “Asartepe Kalesi”; Balkuyumcu Köyünde “Balkuyumcu Höyük”, Çirçoban Deresi üzerinde Balkuyumcu Köprüsü ve Balkuyumcu Düz Yerleşmesi; Yakacık Köyü’nde “Belenharmanı Düz Yerleşmesi”; Memlük Köyü’nde “Höyüktepe”; Çayyolu Köyünde “İkipınar Höyük” ve “Höyüktepe”; Alacaatlı Köyü’nde “Kaletepe”;Yukarıyurtçu Köyü’nde “Kayalıdoruk nekropol alanı ve höyük”; Susuz Köyü, Kulaktır Çeşmesi Mevkii ören yeri; Karacakaya Köyü’nde “Taşkesen Höyük” ve “Kaşharmanı Höyük”; Yapracık Köyü’nde “Yapracık A Höyük” ve “Yapracık B Höyük”; Bahçelievler Atatürk Orman Çiftliği yolu üzerinde “Büyük Tümülüs”; Beştepeler Semtinde “Frig tümülüsü”; Şenyuva Mahallesinde “Şenyuva tümülüsü”; Ankara-İstanbul yolu üzerinde, Atatürk Orman Çiftliği, Demetevler Kavşağı’nda “Yumurtatepe tümülüsü”. Tarihi “Roma Yolu” bölgeden geçtiği için Alacaatlı, Yuva, Batıkent ve Akköprü civarında “mil taşı” bulunmuştur.

Ankara’da Selçuklu devrinden kalan en önemli yapılarından birisi olan ve Çubuk Çayı üzerinde bulunan Akköprü’dür. Köprünün yapımında kullanılan Ankara taşından başka köprüdeki devşirme taşların bazılarında antik devir kitabeler vardır. Yedi gözlü köprünün, Ankara tarafında iki küçük, ortada iki büyük ve Varlık Mahallesi tarafında üç küçük gözü vardır. Köprüde batı yüzünde, orta gözün iki yanında birer kitabe vardır. Sağdaki kitabenin Türkçe’si: "Din ve dünyanın büyüğü yüce sultan Eb'ül-feth Keykubad bin Keyhüsrev- müminlerin emirinin bürhanı- 619 yılı rebiulahir ayında yaptırdı. " Orta gözün solundaki kitabe bazı yerleri silik olduğundan tam okunamamakta, köprüyü yapan Bedreddin’in ismi seçilmektedir. Sağlam durumdaki köprü Anadolu Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad (1219-1236) tarafından Mayıs 1222 yılında mimar Bedreddin’e yaptırılmıştır.

Susuz Köyü'nde 16. yüzyılda yapıldığı tahmin edilen "Şeyh Ahmed Camii" bulunmaktadır. Camiin tavan kalem işi süslemeleri özgündür.

Milli Mücadele yıllarında kullanılan Eski “Süvari Kışlası” (Tophane-İmalatı Harbiye) binası, Dodurga Köyü’nde 1816 tarihli çeşme, Balkuyumcu Köyü’nde 1893 tarihli çeşme, İvedik Köyünde tarihi çeşme, Şehitali Köyünde “Şehid Ali Türbesi”, Memlük Köyü’nde “Abalı Baba Türbesi” ve “anıt ağaç”lar, Yukarıyurtçu Köyünde tarihi çeşme ise Osmanlı dönemi yapılarıdır.

M. Kemal Atatürk tarafından modern tarım yöntemlerinin uygulanması için örnek bir çiftlik olarak 1925 yılında kurulan Atatürk (Gazi) Orman Çiftliği; Hayvanat Bahçesi; Gazi İstasyon binası; Atatürk Orman Çiftliği girişinde yeşil alan içerisinde eski Atatürk Köşkü’nü yerine inşa edilen “Atatürk Evi Müzesi”; Mimar Ernst Arnold Egli tarafından tasarlanan “Türk Hamamı”; 1932 yılında, Atatürk tarafından Mimar Ernst Arnold Egli’ye yaptırılan “Marmara Köşkü ve havuzu”; Atatürk Orman Çiftliği’nde ilk yapılan “Atatürk Köşkü”; 1936 yılında Atatürk tarafından yaptırılan “Karadeniz Yüzme Havuzu”; Cumhuriyetin 10. yıldönümü nedeniyle yapılan ilkokul; Atatürk Orman Çiftliği’nden İstanbul yoluna çıkan kavşakta yer alan ve Cumhuriyetin ilk demir köprüsü; Atatürk Orman Çiftliği arazisi içerisinde, “Devlet Mezarlığı”, Söğütözü koruluğunda, Atatürk’ün 1926 yılında bir gezinti sırasında bulduğu ve beğendiği, zaman zaman gelip dinlendiği, tek katlı, tek odalı, küçük bir kulübe; 1927-1930 yıllarında Mimar Kemalettin Bey’in eseri olan ve Ankara’da ilk Muallim Mektebi olan “Gazi Terbiye” binası (Gazi Üniversitesi) ise Cumhuriyet döneminde ilçe sınırları içinde yapılan ilk yapılardır.

İlçe, 1946-1949 yılları arasında zamanın Ankara Belediye Başkanı Ragıp Tüzün tarafından Ankara’nın yakın yerleşim alanı olarak planlanır. 1950 yıllarında, dar gelirli işçi ve memur vatandaşları konut sahibi yapmak gayesi ile ikişer katlı olarak meskenler yapılmaya başlanır. Bu yapılaşma hızla devam eder ve 1957 yılında ilçe merkezi olur. Yenimahalle ilçesine bağlı olan Kazan, Yenikent, Sincan ve Etimesgut 1983 yılında ilçeden ayrılarak mustakil idari birim olur.

Yenimahalle ilçesi Cumhuriyet dönemi Başkent Ankara’sının yeni kurulan merkez ilçelerindendir.